İş Yerinde Şiddet Risk Faktörleri

Şiddet Şiddet izmir iz osgb

İşyerinde şiddete yönelik risk faktörlerini tanımlamak önleme yöntemlerini planlamak açısından önemlidir. İşyerinde şiddet uygulamaları bakımından risk faktörleri işyerine ait risk faktörleri ve kişisel risk faktörleri olarak iki grupta incelenebilir.

İşyerine ait risk faktörleri

İşyerinin özellikleri bakımından risk faktörleri: Fiziksel özellikler, organizasyon düzeni, yönetim tarzı, işyeri kültürü, güvenlik önlemleri (giriş-çıkış düzeni vb).

İşin özellikleri bakımından riskli işler: Yalnız çalışma, toplumla temas zorunluğu olan işler, kıymetli eşyalarla uğraşanlar, acılı insanlarla temas, sağlık kuruluşları, eğitim kurumları (okul), gezici ve göçmen işçiler.

Bazı iş kolları, bazı meslekler şiddet uygulamaları bakımından özel önem taşımaktadır. Yapılan işin türü kişinin şiddete maruz kalması bakımından önemli risklerden bir tanesidir. Özellikle sağlık sektörü diğer sektörlere göre şiddet yönünden daha risklidir.

Şiddete uğrama riski yüksek olan bazı meslekler şunlardır:

  • Para ve kıymetli eşyalarla çalışanlar: Kasiyerler, banka ve postane çalışanları ve tezgâhtarlar.
  • Bakım, danışmanlık ve eğitim işlerinde çalışanlar: Hemşireler, ambulans personeli, sosyal hizmet uzmanı ve öğretmenler. İstanbul’da 2.554 öğretmene eğitim alanındaki bir sendika tarafından yapılan araştırmada öğretmenlerin %8'inin meslek hayatı boyunca şiddete maruz kaldığı saptanmıştır. Meslek hayatında şiddete maruz kaldığını ifade eden öğretmenlerden %33,77'sinin öğrencisi, %32,75'inin yöneticileri ve %22,61'inin meslektaşı tarafından şiddete maruz kaldığı belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin yüzde 67,33'ünün öğrencisine karşı şiddet uyguladığı saptanmıştır.
  • Denetleme ve kontrol görevlerinde çalışanlar: Polis ve trafik memurları, bilet kontrol görevlileri. Ruh hastaları, sarhoşlar ve şiddet potansiyeli olan kişilerle çalışanlar: Hapishane personeli, bar çalışanları ve ruh sağlığı çalışanları
  • Yalnız çalışanlar: Yalnız çalışmak bazı iş ortamlarında şiddet uygulaması ile karşılaşma riskini arttırmaktadır. Küçük dükkânlarda, benzin istasyonlarında ve özellikle içki satılan büfelerde yalnız çalışanlar, taksi şoförleri, toplu taşıma araçlarını kullananlar daha fazla şiddetle karşılaşmaktadır. Ülkemizde İstanbul otomobilciler odasının 2006 yılı verilerine göre İstanbul’da son 11 yılda 86, son 6 yılda ise İzmir’de 24 ve Ankara’da 9 taksi şoförü cinayet sonucu hayatını kaybetmiştir. Ankara’da 498 belediye otobüsü sürücüsünün %37,1 can güvenliğinin az olmasını, %55,2’si yolcuların saldırganlığı iş riskleri arasında belirtmiştir.
  • Saldırı şeklinde şiddet uygulamalarının en çok görüldüğü iş yerleri uzun süreli açık olan dükkân ve mağazalardır.
  • Geçici işlerde çalışanlar devamlı çalışanlara göre şiddete daha fazla maruz kalmaktalar.

Kişisel risk faktörleri

İş yerinde de, işyeri dışında da kadınlar şiddete uğrama yönünden erkeklere göre daha risklidir Kadınlar genellikle öğretmenlik, sosyal hizmet uzmanlığı, hemşirelik ve diğer sağlık sektörü çalışanları, banka ve mağaza çalışanları gibi şiddet yönünden riskli işlerde çalışmaktadır. Farklı boyutlarda daha az ücret alarak ve düşük statülü işlerde çalışmak, idari konumlarda erkeklere göre daha az görev almak gibi cinsiyet ayrımcılığı sorunları yaşamaktadır. Kadına yönelik cinsiyetinden, etnik kökeninden kaynaklı ya da yaşa ilişkin ayrımcılık uygulamaları kendisini ekonomik (aynı işi yapan erkeğe göre daha az ücret), sosyal (yönetim kadrolarına getirmeme), bireysel (yetki azlığı) yönleri ile gösterir. Erkekler fiziksel şiddet, kadınlar ise cinsel şiddet yönünden daha çok risk altındadır ve cinsel tacizin belirgin mağduru kadınlardır. Birçok ulusal araştırma kadınların meslek hayatı boyunca %40 ile %90 arasında değişen sıklıkta cinsel tacize uğradığını ortaya koymaktadır İşe ilişkin ölümlerin tamamı değerlendirildiğinde riskli iş kolları inşaat, madencilik, tarım, hayvancılık, ormancılık Saldırıya bağlı ölümcül olmayan yaralanmaların %56’sı kadınlara yöneliktir, bunların çoğu yaşlı bakımı ya da hastalarla ilgilenen meslek gruplarında görülmektedir.

Okunma 4683 defa